LUMC-onderzoekers hebben een verrassende ontdekking gedaan die ons begrip van hoe cellen werken verandert. Ze laten zien dat het aflezen van genen en het kopiëren van DNA tegelijk op hetzelfde stukje DNA kunnen gebeuren dankzij het eiwit CFAP20. Dit eiwit leidt beide processen in goede banen. Zonder CFAP20 ontstaat er chaos: het DNA raakt beschadigd of er worden slordige kopieën gemaakt, wat kan leiden tot kanker. De onderzoeksresultaten zijn gepubliceerd in het prestigieuze tijdschrift Nature.
Het DNA kun je zien als een drukke spoorbaan waarbij de rails gevormd worden door de vier bouwstenen van het DNA. Deze bouwstenen liggen steeds in hetzelfde setje samen, dat noemen we basenparen. Over de DNA-spoorbaan razen onafgebroken twee soorten treinen. De ene trein kopieert het DNA (replicatie), zodat cellen zich kunnen delen. De andere trein leest het DNA (transcriptie) en maakt mRNA, een boodschappenlijstje dat vertelt welke eiwitten de cel moet maken.
“De treinen, polymerasen genaamd, bewegen op de DNA-spoorbaan met duizend tot tweeduizend basenparen per minuut”, zegt hoogleraar Martijn Luijsterburg. “Binnen een paar minuten kunnen de verschillende treinen elkaar tegenkomen. Vooral bij de start van een gen gaat het vaak mis: de transcriptietrein komt langzaam op gang, terwijl de kopieertrein erachter al snelheid aan het maken is.”
Lees hier het volledige artikel.