Hoe de zorg en kansen voor patiënten door de jaren heen veranderden.
De vraag naar niertransplantaties blijft onverminderd groot: op dit moment wachten 3.464 mensen op een donornier. In de zeven Nederlandse umc’s worden jaarlijks samen ongeveer duizend transplantaties uitgevoerd. Hoewel dit aantal sinds 2024 landelijk is afgenomen, voerde het Radboudumc het afgelopen jaar juist een recordaantal niertransplantaties uit. Dit vormt, in combinatie met het jubileum, een goede aanleiding om in gesprek te gaan met internist-nefroloog Marije Baas en terug te blikken op de ontwikkelingen in de niertransplantatiezorg.
Wat 58 jaar geleden begon met 14 niertransplantaties per jaar, groeide uit tot maar liefst 151 ingrepen in 2025. ‘Waar niertransplantaties vroeger alleen bij jonge patiënten werden uitgevoerd, ligt de gemiddelde leeftijd nu rond de 56 jaar,’ vertelt Marije Baas, nefroloog bij het Radboudumc. Ook de ziekenhuisopnames zijn drastisch verkort: ‘De eerste patiënten lagen gemiddeld 110 dagen in het ziekenhuis, nu kunnen mensen vaak al binnen vijf dagen naar huis.’
De onderdrukking van het immuunsysteem
Maar hoe kan het dat onze transplantatiezorg in slechts 58 jaar zo’n enorme verschuiving heeft doorgemaakt? ‘Dat komt door meerdere factoren,’ legt Baas uit. ‘Allereerst zijn de mogelijkheden waarop we het afweersysteem kunnen onderdrukken toegenomen. Een donornier is voor het lichaam een onbekende indringer. Wanneer het immuunsysteem zo’n indringer tegenkomt, gaat het meteen over in een vechtstand. Om te voorkomen dat de nieuwe nier wordt aangevallen, dit noemen we een afstoting, moet het immuunsysteem voortdurend worden afgeremd’, vertelt Baas.
Lees hier het volledige artikel.