IJsland is een gidsland op het gebied van roken. Zo’n 50 jaar geleden rookte de helft van de jongeren; nu gaat het om enkele procenten. Wat kan Nederland leren van de eilandbewoners?
Rond 1970 zit een eigenwijs IJslands jongetje op de stoep van zijn middelbare school in Reykjavik. Twaalf jaar is Ásgeir Rúnar Helgason en hij is smoorverliefd op een meisje dat één jaar ouder is. Er is één probleem: zij is al verliefd op een oudere, rokende jongen. Het meisje rookt met hem mee. De 12-jarige Helgason is ten einde raad. Hij kan maar één conclusie trekken: om een kans te maken bij het meisje van zijn dromen, zal hij ook moeten gaan roken. Hij steekt op de stoep een sigaret op.
Tot zijn grote blijdschap vertrekt de oudere jongen naar een andere school, waarop Helgason enkele innige maanden beleeft met zijn droommeisje. De liefde blijkt echter van korte duur, want het meisje verhuist naar een andere stad. De jongen blijft moederziel alleen achter, met zijn sigaret. Om niet alleen te hoeven roken, overtuigt hij zijn vriendjes. Aan het einde van het jaar rookt één op de drie in zijn klas.
“De overheid, gezondheidsinstanties en wetenschappers maakten de afspraak: dit wordt geen éénmalige campagne”
“Het vereiste slechts één rotte appel zoals ik om zoveel kinderen verslaafd te maken”, zo blikt de nu 68-jarige Helgason terug. Hij is gezondheidswetenschapper aan de Reykyavik Universiteit en verbonden aan de Icelandic Cancer Society Krabbameinsfélagid. “Op de middelbare school werd ik zelfs de belangrijkste persoon in de rooklobby. Het lukte me om een rookruimte te krijgen, zodat we niet meer naar buiten hoefden. De rest van mijn leven probeerde ik mensen van het roken af te krijgen.”
Lees hier het volledige artikel.