Tijdens de zomermaanden hebben we vaker last van zware benen en gezwollen voeten of enkels. Is alleen de warmte de boosdoener? Hoe kun je deze ongemakken voorkomen? En wanneer is het nodig om een arts te raadplegen?
Warmte, al dan niet in combinatie met langdurig staan, kan leiden tot zwelling van de voeten, enkels en benen. Dit gaat vaak gepaard met een zwaar gevoel in de benen en pijn aan de voeten. Meestal zijn de klachten ’s avonds erger dan ’s ochtends. In de meeste gevallen verdwijnt de zwelling na een goede nachtrust, maar ze kunnen de volgende dag terugkeren.
Factoren die zware benen in de zomer bevorderen
Gezwollen voeten en zware benen zijn meestal het gevolg van vochtophoping (oedeem) in de weefsels van de onderste ledematen. Dit komt door een verstoord evenwicht tussen de aanvoer en afvoer van vocht in de kleine bloed- en lymfevaten. Als de circulatie trager verloopt, blijft het vocht in de weefsels zitten, wat tot zichtbare zwelling leidt.
Warm weer is een belangrijke uitlokkende factor. Bij hoge temperaturen probeert het lichaam af te koelen door de bloedvaten te verwijden (vasodilatatie). Daardoor verloopt de terugvoer van bloed naar het hart trager, vooral in de benen, waar het bloed tegen de zwaartekracht in moet stromen. Het gevolg is dat het bloed zich ophoopt in de benen en vocht gemakkelijker uit de bloedvaten lekt.
Daarnaast maakt warmte de haarvaten doorlaatbaarder, waardoor er meer vocht in de omliggende weefsels terechtkomt. Dit wordt nog verergerd door langdurig zitten of staan, of door onvoldoende drinken: bij te weinig vochtinname gaat het lichaam juist meer vocht vasthouden.